Bestenigar Makamı
Bestenigar

Seyri:İnici ve çıkıcıdır

Türk musikisinin en eski makamlarından biridir. 1425 yılından beri kullanıldığı tahmin edilir.
Nigar, Saba ‘nın eski adıdır. Beste makamın dörtlü ile bittiğini işaret eder. Bu oluşumdan dolayı günümüze kadar “Bestenigar” olarak gelmiştir.

Nigar’ ın lügat manası “güzel yüzlü sevgili” olduğu için “Sevgiliye yapılan beste ”
olarak ta değerlendirebiliriz.

Sabâ (nigâr) makamı dizisine, ırak perdesinde segâh dörtlüsünün ilâvesiyle meydana gelir. Donanımına segâh perdesi (si) ile hicaz perdesi (re)yazılır. Güçlüleri, sabâ makamının güçlüsü çârgâh ile aynı makamın durağı olan dügâh ve ırak dörtlüsünün tiz durağı olan segâh perdeleri, durağı ise ırak perdesidir. İnici çıkıcı seyreder.

Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi’nin âyîn-i şerifi, Itrî’nin, “Gamzen ki ola sâkı-i çeşm-i siyeh-i mest” mısraı ile başlayan darb-ı fetih usulündeki bestesi ve Nûman Ağa’nın devr-i kebîr usulündeki peşrevi bestenigâr makamının önde gelen örnekleri arasındadır. Bu makam şarkı formunda da büyük rağbet görerek kullanılmış ve Türk mûsikisi repertuarına zenginlik kazandırmıştır.
Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (cilt: 05; sayfa: 554)